Globalizacja – czy to jest bezpieczne?

Ostatnio byłem w polskiej knajpce, czekając na francuskie naleśniki. Aby zabić czas popijałem wodę ze szklanki wykonanej w Hiszpanii, sprzedanej przez szwedzką firmę i przeglądałem wydarzenia opisane na brytyjskim portalu, korzystając z amerykańskiego telefonu zmontowanego w Chinach. Gdy zdałem sobie sprawę, że otaczają mnie produkty z tak różnych stron świata, zacząłem myśleć o globalizacji. I jak to ja, zacząłem myśleć  o tym, co oznacza globalizacja dla bezpieczeństwa. I tak oto zrodził się ten tekst.

Globalizacja jest nieunikniona. To proces, który zaczął się już jakiś czas temu i stopniowo sięga coraz głębiej w świat. Z czasem “globalna wioska” ogarnie nawet najbiedniejsze regiony, ludzie w najbardziej odizolowanych miejscach świata będą mieć dostęp do rozwiązań, które dla nas są codziennością. Brzmi to pięknie, ale co oznacza to dla światowego bezpieczeństwa?

Wiele twarzy bezpieczeństwa

Najlepiej zacząć od paru słów na temat bezpieczeństwa. Po pierwsze – jakie są jego rodzaje? Najbardziej oczywistym jest bezpieczeństwo militarne, zaraz po nim znajduje się bezpieczeństwo ekonomiczne, kulturowe, informacyjne i ekologiczne. Aby przedstawić pełny obraz tego, w jaki sposób globalizacja zmienia nasze patrzenie na bezpieczeństwo, koniecznym jest opisanie każdego z tych rodzajów oraz ewolucji ich społecznego postrzegania.

Natura globalnej wioski

Zgodnie z podtytułem zacznę od bezpieczeństwa ekologicznego. Najlepsza definicja bezpieczeństwa ekologicznego z jaką się spotkałem brzmi – “dbanie o stan natury wewnątrz państwa”. Na bezpieczeństwo ekologiczne składa się szereg działań, które mają chronić środowisko i różnorodność naturalną, aby uchronić ludzi przed szkodami jakie powoduje zatrucie środowiska.

Na bazie rozważań o bezpieczeństwie ekologicznym możemy zauważyć jak  ciekawym zjawiskiem jest globalizacja. Z jednej strony, łączy nas i zbliża do siebie, ułatwia współpracę i potęguje zyski ze współpracy. Z drugiej strony, problemy, które wcześniej były problemami jednostek, stają się problemami całych grup. Przykładem niech będzie sytuacja z połowem ryb i wyczerpywaniem się łowisk. Potrzebujemy jedzenia, jednak zbyt intensywne wykorzystywanie zasobów naturalnych powoduje, że z czasem pożywienia jest coraz mniej. Globalizacja ułatwiła nam przekazywanie sobie informacji na temat lokalizacji łowisk i organizowanie połowów  w taki sposób, aby nie przeszkadzać sobie nawzajem, jednak jednocześnie rosnąca populacja i ograniczona liczba miejsc połowów powoduje, że dochodzi do sytuacji wyczerpywania się łowisk.

Oczywiście jest to tylko jeden przykład, ale służy on pokazaniu, że rosnące powiązania między państwami powodują jednocześnie rosnące wyzwania dla nich. Bezpieczeństwo ekologiczne w globalizacji staje się wspólnym wyzwaniem, które wymaga kooperacji nawet tych państw, które są sobie niechętne.

Informacja globalizacji

Informacja jest tym, co jest motorem napędowym globalizacji. To rewolucja informacyjna i powstanie internetu sprawiło, że świat zmienił się tak bardzo, a granice państwowe i społeczne zaczęły się zacierać. Nietrudno zatem zauważyć, że w świecie gdzie informacja jest najcenniejszym dobrem, istnieje potrzeba bezpieczeństwa informacyjnego.

Globalizacja sprawiła, że informacja stała się o wiele ważniejsza, ale też o wiele trudniejsza do opanowania. Widzimy dzisiaj konsekwencje tego, w tak zwanych fake-newsach. Informacja jest w stanie dotrzeć do każdego człowieka na ziemi w ciągu kilku sekund, a my sami jesteśmy często zbyt leniwi, by sprawdzić, czy to co czytamy jest chociaż w części prawdą. W związku z tym wiele informacji, które są nieprawdziwe, są powielane jako prawda, tylko dlatego, że nikt nie sprawdza źródeł. Ot, na przykład informacje o tym, że szczepionki powodują autyzm. Fałszywe badanie sprzed kilku dekad przeżywa swoją drugą młodość w sieci, gdzie nikt nie ma czasu sprawdzić prawdziwości informacji.

Bezpieczeństwo informacyjne polega nie tylko na walce z fake news. Ważnym jest też dbanie o sekrety i tajemnice, oraz o granice ingerencji w nasze prywatne życie. Internet pozwala na dostarczenie informacji w kilka sekund, przez co nawet mały wyciek, może sie błyskawicznie rozprzestrzenić wśród milionów osób. Państwa i agencje zajmujące się bezpieczeństwem muszą zmierzyć się z nowym wyzwaniem, jakim jest niekontrolowany przepływ informacji oraz ograniczenie prawa do prywatności, mające na celu dbanie o bezpieczeństwo.

Netykieta

Kultura w świecie globalizacji to coś specyficznego. Pomijając oczywistości, jakimi są subkultury internetowe i relacje między nimi, to bardzo często podnoszoną obawą dotyczącą bezpieczeństwa kulturowego w zglobalizowanym świecie jest to, że kultury mniej dominujące będą się rozpadać i tracić swoją osobowość na rzecz silniejszych kultur.

Jednak parę rzeczy powoduje, że mam wątpliwości co do tego, czy aby na pewno tak będzie. Po pierwsze, swobodny przepływ informacji sprawia, że teksty kultury są w stanie swobodnie docierać do każdego. Nie jest już ograniczeniem miejsce w jakim jesteśmy. Po drugie, liczba osób opowiadających się za bardziej niszowymi ruchami,takimi jak chociażby ruchy wyznające wiarę w pradawne słowiańskie bóstwa, zdaje się zwiększać. Po trzecie, kontakty jednych kultur z innymi rozwija je wszystkie i pozwala na wykształcenie się nowego sposobu przekazu wartości, powszechnego dla większej ilości kultur. Przykładowo – film, tak zakorzeniony w Stanach, nie tylko nie zniszczył naszej kultury, ale też wpłynął na stworzenie w naszym państwie odrębnego stylu tworzenia filmów, unikalnego dla naszego kraju.

Oczywiście nie możemy zarzucić dbałości o  bezpieczeństwo kulturowe. Dbanie o własną kulturę jest bardzo ważne, jednakże w moich oczach globalizacja sprawia, że kultury stają się silniejsze, nie słabsze. To nieodpowiedzialna polityka rządu może sprawić, że dana kultura stanie się słaba i nieinteresująca, nie globalizacja.

Ten kto rządzi światem

Bezpieczeństwo ekonomiczne jest jednym z ważniejszych filarów, na których opiera się bezpieczeństwo państwa. Ważnym jest zwrócenie uwagi na to, że pojęcie bezpieczeństwa może być bardzo subiektywne pojmowanie. Gdy szwedzka firma wykupuje udziały w rosyjskiej firmie wydobywczej jest to działanie korzystne dla rządu szwedzkiego, jednak z punktu widzenia Moskwy jest to zagrożenie dla ich interesów, jako że Rosja utrzymuje się z wydobycia surowców i pozostawienie decyzyjności w tym zakresie w gestii firmy należącej do innego państwa jest dość ryzykowne.

Z uwagi na tą subiektywność, trudno jest wskazać idealne rozwiązanie. Trudnym jest też ustalenie idealnego podejścia do kwestii bezpieczeństwa. Jednak wydaje mi się, że globalizacja daje nam więcej możliwości niż stwarza zagrożeń.

Pozytywem globalizacji jest oczywiście powstawanie nowych firm, rozwijanie się już istniejących oraz zacieśnianie się więzów ekonomiczych między krajami. To ostatnie jest zwłaszcza istotne, ponieważ wspólne interesy zniechęcają do konfliktów i wojen, a wręcz zachęcają do poszerzania współpracy, która przynosi korzyści dla obywateli. Im więcej takich powiązań, tym silniejsze są gospodarki i tym lepszą sytuację mają obywatele w państwie.

Drugą stroną tej monety jest forma tych relacji. Gdy widzimy w innym państwie oponenta, możemy odmówić korzystnej umowy, ponieważ obawiamy się podstępu z jego strony. Jednak we współczesnym świecie, gdzie istnieje wiele spółek prywatnych, niepowiązanych z konkretnym rządem, należy się zastanowić, czy odmawiamy ze względu na politykę czy na uprzedzenia.

Globalizacja niesie ze sobą zagrożenia, jednak nie można nie zauważać płynących z niej korzyści. Dlatego też bezpieczeństwo ekonomiczne w zglobalizowanym świecie, potocznie rzecz ujmując, “stoi w rozkroku”. Możemy ograniczyć zyski na rzecz własnego poczucia bezpieczeństwa. Możemy też otworzyć się na obcy kapitał, który zwiększa poziom bogactwa państwa, ale który też jednocześnie bardziej uzależnia nas od innych.NIe jest to łatwy wybór.

Militarna globalizacja

Tutaj napiszę krótko, ponieważ temat ten był już wielokrotnie omawiany i dyskutowany. Wojsko czerpie zyski z globalizacji. Firmy wojskowe działające na światowych rynkach są zmuszone do oferowania jak najlepszych produktów. Operujące w wielu różnych zakątkach świata oddziały tychże firm przyczyniają się do wymiany międzykulturowej żołnierzy. Zacieśniają się również sojusze globalne. Wszystko to poprawia podwyższa poziom bezpieczeństwa militarnego na świecie.

Globalne wyzwania

Na sam koniec, w ramach podsumowania, chcę tylko powiedzieć, że globalizacja jest jedną z lepszych rzeczy jakie przydarzyły się nam w ostatnich latach. W miarę jak proces ten będzie się intensyfikował z pewnością będziemy dostrzegać kolejne korzyści z niego płynącego.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s